Thẻ căn cước được tìm nhiều: đăng ký trực tuyến đến đâu, vẫn phải làm gì trực tiếp?

Vì sao “thẻ căn cước” tăng tìm kiếm hôm nay?

Google Trends Việt Nam ghi nhận cụm từ “thẻ căn cước” vượt 20.000 lượt tìm kiếm trong nhóm xu hướng ngày 24/7. Con số này chỉ phản ánh mức quan tâm tăng so với thông thường; nó không cho biết từng người đang muốn cấp lần đầu, cấp đổi, cấp lại hay chỉ kiểm tra một thông tin đang lan truyền. Vì mỗi thủ tục có hồ sơ và mức phí khác nhau, Dabangzz không gộp tất cả thành một hướng dẫn duy nhất.

Bài này tập trung vào thủ tục cấp thẻ cho công dân từ đủ 14 tuổi được Cổng Dịch vụ công Bộ Công an công bố. Luật Căn cước quy định công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi phải thực hiện thủ tục cấp thẻ, còn người dưới 14 tuổi được cấp theo nhu cầu. Nếu thẻ bị mất, hư hỏng, hết hạn hoặc thông tin thay đổi, người dân cần chọn đúng thủ tục cấp lại hoặc cấp đổi thay vì dùng nhầm luồng cấp lần đầu.

Đăng ký trực tuyến giúp chuẩn bị và đặt lịch; thẻ chỉ được cấp sau khi hồ sơ và sinh trắc học được thu nhận đúng quy trình.

Nộp trực tuyến có nghĩa là không cần đến cơ quan Công an?

Không nên hiểu như vậy. Theo quy trình công bố, công dân có thể vào Cổng Dịch vụ công quốc gia, Cổng Dịch vụ công Bộ Công an hoặc ứng dụng định danh quốc gia để chọn thủ tục, xem thông tin được khai thác từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và đăng ký thời gian, địa điểm. Khi thông tin đúng, hệ thống chuyển đề nghị đến cơ quan quản lý căn cước nơi người dân chọn. Đây là bước chuẩn bị và điều phối lịch hẹn, không phải toàn bộ quy trình cấp thẻ từ xa.

Tại điểm tiếp nhận, cán bộ vẫn kiểm tra họ tên, số định danh, nơi cư trú và dữ liệu liên quan; sau đó thu nhận ảnh khuôn mặt, vân tay và ảnh mống mắt. Công dân kiểm tra rồi ký phiếu thu nhận, nộp lại thẻ cũ nếu trường hợp thủ tục yêu cầu, nhận giấy hẹn và chọn cách nhận kết quả. Vì vậy, trước khi đi nên giữ lại mã hồ sơ hoặc xác nhận lịch, nhưng không trả tiền cho người lạ hứa “làm thẻ hoàn toàn online”.

Có thể làm ở đâu khi đang sống xa nơi thường trú?

Trang thủ tục của Bộ Công an nêu công dân có thể đến cơ quan quản lý căn cước của Công an cấp tỉnh hoặc Trung tâm phục vụ hành chính công cấp tỉnh, thành phố nếu địa phương đã triển khai, trong cả nước và không phụ thuộc nơi cư trú. Trang này đồng thời lưu ý lộ trình thực hiện đối với người từ đủ 14 tuổi theo thông báo của Bộ Công an. Hai ý phải được đọc cùng nhau: quy trình cho phép lựa chọn rộng hơn, nhưng điểm tiếp nhận cụ thể vẫn cần được xác nhận trước khi di chuyển.

Cách an toàn là dùng danh sách địa điểm hiện trên cổng hoặc ứng dụng chính thức ở thời điểm đặt lịch, sau đó kiểm tra giờ làm việc và yêu cầu riêng của điểm tiếp nhận. Không dựa vào địa chỉ từ một bài đăng cũ vì đơn vị hành chính, tên cơ quan hoặc quầy phục vụ có thể thay đổi. Nếu hệ thống không cho chọn nơi mong muốn, liên hệ cơ quan quản lý căn cước tại địa phương để biết đó là lỗi kỹ thuật hay điểm đó chưa nằm trong lộ trình tiếp nhận.

Nếu dữ liệu dân cư chưa có hoặc đang sai thì sao?

Quy trình phân biệt ba tình huống. Nếu thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đầy đủ và chính xác, cán bộ dùng dữ liệu đó để lập hồ sơ. Nếu chưa có thông tin, người dân được yêu cầu xuất trình giấy tờ pháp lý chứng minh thông tin nhân thân và được hướng dẫn thu thập, cập nhật dữ liệu trước khi cấp thẻ. Nếu dữ liệu đã có nhưng cần thay đổi hoặc điều chỉnh, bước điều chỉnh phải được xử lý trước khi hoàn thiện thủ tục cấp thẻ.

Vì vậy, hãy kiểm tra trước họ tên có dấu, ngày sinh, giới tính, quê quán, nơi cư trú và số định danh. Mang bản chính giấy tờ liên quan khi hệ thống báo thiếu hoặc khi thông tin giữa các giấy tờ không thống nhất; đừng tự chỉnh ảnh chụp hay gửi bản scan cho tài khoản mạng xã hội nhận làm dịch vụ. Hồ sơ có vấn đề không phải lúc nào cũng bị từ chối vĩnh viễn: cơ quan tiếp nhận phải nêu lý do, còn người dân cần hoàn thiện đúng dữ liệu nguồn.

Mốc 07 ngày làm việc được tính như thế nào?

Điều 26 Luật Căn cước quy định trong 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan quản lý căn cước phải cấp, cấp đổi hoặc cấp lại thẻ. “Ngày làm việc” không đồng nghĩa bảy ngày theo lịch, và mốc bắt đầu không phải lúc người dùng mới mở biểu mẫu trực tuyến mà là khi hồ sơ đã đủ theo quy định. Trường hợp dữ liệu cần điều chỉnh hoặc phải bổ sung giấy tờ, thời điểm hồ sơ hợp lệ có thể đến sau ngày đầu tiên người dân đến làm thủ tục.

Quy trình cho phép nhận trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính theo yêu cầu. Nếu chọn chuyển phát, cần tách thời hạn giải quyết của cơ quan cấp thẻ với thời gian bưu gửi đến địa chỉ nhận. Hãy giữ giấy hẹn, mã hồ sơ và biên nhận chuyển phát; khi quá thời gian dự kiến, tra cứu hoặc hỏi đúng điểm tiếp nhận trước. Không đăng ảnh giấy hẹn chưa che số định danh, địa chỉ và mã hồ sơ lên nhóm cộng đồng.

Checklist trước khi đặt lịch và đi thu nhận

Trước hết, chọn đúng loại việc: cấp lần đầu, cấp đổi hay cấp lại. Thứ hai, đăng nhập kênh chính thức và kiểm tra dữ liệu dân cư; chụp lại mã hồ sơ hoặc lịch hẹn nhưng không chia sẻ ra ngoài. Thứ ba, kiểm tra địa điểm đang tiếp nhận, giờ làm việc và giấy tờ gốc cần mang khi dữ liệu thiếu hoặc sai. Thứ tư, chuẩn bị đến chụp ảnh, lấy vân tay và mống mắt; trẻ em hoặc người cần đại diện phải theo đúng quy định riêng của nhóm đó.

Cuối cùng, chỉ thanh toán khoản được hiển thị hoặc thu theo quy định của đúng thủ tục và giữ biên nhận. Trang cấp lần đầu cho người từ đủ 14 tuổi hiện ghi không thu lệ phí, nhưng điều đó không phải kết luận về mọi trường hợp cấp đổi, cấp lại hoặc cước bưu chính. Khi có tin nhắn yêu cầu cài ứng dụng lạ, đọc OTP hoặc chuyển tiền để “kích hoạt thẻ”, hãy dừng lại và xác minh bằng cổng chính thức hay cơ quan tiếp nhận.